Verklaring burgemeester Hertog (Nieuwsbericht, 4 september 2014)

Dit is de verklaring van burgemeester Hertog, zoals uitgesproken tijdens de openbare raadsvergadering van 4 september 2014

We zijn hier vanavond bij elkaar omdat ik u wil informeren over de gebeurtenissen van de afgelopen dagen. Het betreft het gezamenlijk optreden van de gemeente, het Openbaar Ministerie, de politie en de Raad voor de Kinderbescherming. Dit optreden was gericht op het voorkomen van het uitreizen van twee gezinnen uit Huizen naar het gebied dat onder controle staat van de terroristische groepering die zichzelf heeft uitgeroepen tot het kalifaat van de Islamitische Staat (IS). 

Om te beginnen neem ik u mee terug naar afgelopen vrijdag 29 augustus. Naar de start van de gebeurtenissen. Ik geef u uitleg over de gevolgde procedures, de tijdlijn van de gebeurtenissen, de keuzes die gemaakt zijn en mijn rol daarin als burgemeester van deze gemeente, ook richting u, dames en heren, leden van de gemeenteraad.

Ik schets u ook hoe ik als burgemeester, en wij als gemeente, snel en krachtig hebben samengewerkt met het Openbaar Ministerie, de politie en de Raad voor de Kinderbescherming. Als het gaat om keuzes en afwegingen wil ik mij beperken tot mijn rol als burgemeester, in casu openbare orde en veiligheid. Het strafrechtelijk onderzoek is aan het OM. De uithuisplaatsing van de kinderen is een zaak van de Raad voor de Kinderbescherming en in nauw overleg met de kinderrechter.

Het proces

1. Op vrijdagmiddag 29 augustus ontving ik een ambtsbericht uit Den Haag.
In het bericht stond vermeld dat er sterke aanwijzingen zijn dat twee gezinnen met minderjarige kinderen uit Huizen voorbereidingen treffen om zich te vestigen in het kalifaat van de Islamitische Staat, IS. Het gaat om 1 gezin bestaande uit man, vrouw en 1 kind. En 1 gezin bestaande uit man, vrouw en 5 kinderen.

2. Op vrijdagavond 29 augustus, heb ik overleg gehad met de zogenaamde driehoek. Die bestond uit de hoofdofficier van Justitie, de plaatsvervangend districtschef van de politie en ikzelf als burgemeester van de gemeente Huizen.

3. Op basis van de door de AIVD genoemde sterke aanwijzingen heeft vrijdagavond het volgende plaatsgevonden:

4. De Raad voor de Kinderbescherming heeft rond 21.00 uur de woonadressen van de twee gezinnen bezocht. Aanleiding daarvoor was het waarborgen van de veiligheid van de kinderen. De kinderen uit beide gezinnen zijn die avond uit huis geplaatst op grond van een machtiging van de kinderrechter.  

5. Op vrijdagavond 29 augustus hebben de Minister van Veiligheid en Justitie en ikzelf, naar aanleiding van zijn verzoek, voorgenomen om de Nederlandse paspoorten van de volwassenen van de betrokken gezinnen vervallen te verklaren. Daarop zijn volgens de procedure de paspoorten gesignaleerd zodat zij konden worden ingenomen. Dit houdt in dat zij niet meer beschikken over een paspoort en er geen nieuw paspoort kan worden uitgegeven. Met deze maatregel wordt voorkomen dat deze personen op hun paspoort kunnen uitreizen. 

6. Ook is direct een strafrechtelijk onderzoek gestart onder leiding van het OM. Diezelfde vrijdagavond zijn een 31-jarige man en zijn 30-jarige vrouw uit Huizen aangehouden op verdenking van het steunen van de gewapende strijd van de terroristische organisatie IS en deelneming aan een terroristische organisatie (art. 134a en 140a wetboek van strafrecht). Tijdens de doorzoeking die avond zijn aanwijzingen gevonden dat het gezin op het punt stond te vertrekken uit Nederland. 

7. Om onrust in de buurt rondom de gebeurtenissen en vragen van de media te voorkomen, is in het overleg van de driehoek besloten om de media gezamenlijk en actief te informeren. Dit heeft geresulteerd in een persbijeenkomst op zaterdag 30 augustus. Het tijdstip was vastgesteld op 12.00 uur. 

8. Op zaterdag 30 augustus vond rond het middaguur een doorzoeking plaats bij een ander gezin in Huizen en werden een 34-jarige man en zijn 32-jarige vrouw aangehouden. 

9. Om zo actueel mogelijk te kunnen zijn richting gemeenteraad en media is de persbijeenkomst verplaatst naar 14.00 uur. Voorafgaand aan de persbijeenkomst heb ik u, de gemeenteraad, geïnformeerd, zodat u rekening kon houden met vragen van inwoners en media.  

Krachtige samenwerking

Vanaf het moment dat ik het ambtsbericht ontvangen heb, is zeer intensief samengewerkt met het Openbaar Ministerie, de politie, de Raad van de Kinderbescherming en de NCTV. Een dergelijke samenwerking past bij de landelijke aanpak rond jihadgangers en bij het onlangs door het kabinet gepresenteerde actieprogramma Integrale Aanpak Jihadisme. Landelijk wordt er krachtig samengewerkt in de strijd tegen terrorisme. Een samenwerking die gericht is op preventie, signalering en detectie. Dit ter bescherming van de openbare orde en veiligheid in Nederland, en dus ook in de gemeente Huizen. En ter bescherming, daarnaast, van de veiligheid en gezondheid van personen. Daarbij hoort dus ook mensen behoeden voor uitreizen om zich te voegen bij een terroristische organisatie. 

Kinderen

De afgelopen dagen is mij vaak de vraag gesteld hoe het zit met het welzijn van de zes betrokken kinderen. Mijn zorg voor het welzijn van de kinderen is groot. Daarover hebben wij als gemeente goed contact met de Raad voor de Kinderbescherming.  Deze Raad is verantwoordelijk voor hun welzijn. Bij de Raad staat voorop dat kinderen – als dat verantwoord is - geplaatst worden in een gezin uit het eigen netwerk, meestal familie. In de situatie bij de kinderen uit Huizen wordt zorgvuldig onderzocht wat de kinderen nodig hebben en of zo een netwerkplaatsing verantwoord is. 

Actuele stand van zaken

Ik ben vandaag om 17.00 uur door het OM geïnformeerd over het volgende:

  • Nadat de vier verdachten vandaag zijn voorgeleid aan de rechter-commissaris, heeft deze besloten om drie van de vier verdachten heen te zenden.
  • Het gaat om twee vrouwen en één man. Een van de mannen wordt langer vastgehouden.
  • Bij drie verdachten oordeelde de rechter-commissaris dat onvoldoende aanwijzingen zijn dat zij zich schuldig hebben gemaakt aan eerdere genoemde verdenkingen.
  • Bij de 34-jarige man oordeelde de rechter-commissaris dat er op dit moment wel voldoende (ernstige) aanwijzingen zijn om hem langer vast te houden.
  • We zijn nu aan het kijken wat deze beslissing van de rechter-commissaris betekent, uiteraard in samenwerking met alle betrokken partners. Ik kan u mededelen dat er zeer binnenkort een gesprek plaatsvindt tussen de ouders en de kinderrechter. Daarnaast is er contact tussen de Raad voor de Kinderbescherming en de ouders. 

Uiteraard ligt mijn focus als burgemeester bij het welzijn van alle inwoners van Huizen. Ik ben, zoals u weet, zeer nauw betrokken bij alles wat er rond dit thema gebeurt. Wat voorop staat voor mij als burgemeester - voor alle Huizers - is rust. Alle inspanningen zullen daarop gericht zijn.

Zowel in de periode vrijdagmiddag tot heden, is er begrijpelijkerwijs onrust ontstaan bij inwoners van Huizen. Ik begrijp dat en ik heb daar begrip voor. Die onrust kan ik niet wegnemen. Net als zo goed als mogelijke onrust die zou kunnen ontstaan als gevolg van de terugkeer van de drie heengezonden personen. Daarom vind ik het goed om te vermelden dat wij een aantal scenario’s hebben opgesteld die inspelen op deze situatie. Mocht het nodig zijn om verdere contacten te hebben met specifieke groepen, zoals buurtbewoners, de school, de moskee en verenigingen, dan zal daarop direct worden ingespeeld.

Als mens en als burgemeester raken deze recente gebeurtenissen mij zeer. Ik ben er voor de Huizer inwoners en hun welzijn, hun veiligheid. Ik ben dan ook bezorgd over deze situatie. Ik zorg er samen met OM, politie, NCTV en AIVD voor dat we doen wat in het belang is van de veiligheid, en in dit geval specifiek de inwoners van onze gemeente. Ook in het belang van de veiligheid van de helaas, en ik zeg dat met veel spijt, betrokken kinderen. Landelijk wordt er krachtig samengewerkt in de strijd tegen terrorisme. Daarbij hoort ook, mensen behoeden voor uitreizen. Daarop was dit snelle, krachtige, wat mij betreft, optreden gericht.